Memur Maaş Zammı

 Asgarî ücret iş verenin çalışanı istismar etmemesi için koruma ücreti olarak kullanılmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerinde asgarî ücretle çalışan oranı %10 civarındayken, bizde ise bu oranın 2020 yılı verilerine göre %42 civarı iken, 2022 yılında ise %50 civarı olduğu söylenmekte.

Gelişmiş ülkelerde vasıfsız olarak nitelendirilen ve bir işi iyi seviyede yapamayan ya da çok basit işlerde uygulanan asgarî ücret bizde ise bu kriterlere göre olmadığı gözükmekte. Çalışanının %50'si asgarî ücret alan bir ülkenin bu çalışanlarının vasıfsız olduğu söylenemez. Hâliyle ülkemizdeki asgarî ücret bu yönüyle ortalama ücret konumuna getirilmiştir.

Bu durumun sebepleri:

1. Yüksek işsizlik oranı. İşsizin çok olduğu bir ortamda işverenler daha düşük ücretle işçi çalıştırmakta. 

2. Üretim maliyetlerinin yüksek olması. Bir ürün üretmek için ham madde, enerji ve personel gerekmekte. Ürünün maliyetinin düşürme yollarından biri de personel giderini düşürmektir. Bunun sebebi de zaten halkın harcayacağı yeterince kazancı yoksa, alacağı ürünün fiyatının düşük olmasını gözetmesidir.

3. Yeterince ihracat yapamamak

4. Katma değerli ürün üretememek

5. İşverenlerin daha fazla kar etme anlayışı.

Gelelim kamu çalışanları maaşlarına: 2015 yılında en düşük memur maaşı net asgarî ücretin 2.2 katıyken, memurlar bugün itibariyle enflasyon farkı ile maaş artışı alacak olsalar dahi bu oranın çok çok gerisinde bir rakamla karşı karşıyayız.

Çalışan herkes alım gücünün düşmemesini istemekte. 5 yıl önce neler yapabiliyor, neler alabiliyorlarsa yine yapabilmek istiyorlar. Kamu çalışanlarının maaş kıyaslamasını asgarî ücretle yapmaları yukarıda anlattığım sebeplerden ötürü çok mantıklı değil. Bugün açlık sınırı 7.500 lira yoksulluk sınırının 25.000 lira seviyesinde olduğunu varsayarsak, biz insanca yaşayabilecek ücretler almak istiyoruz dersiniz. Asgarî ücretle kıyas şu yönüyle ise mantıklı; yıllardır asgarî ücret açlık sınırının biraz altında ya da üzerinde. Bu duruma bakacak olursak memur maaşları asgarî ücretin 2-3 katı olacak olsa ancak yoksulluk sınırı civarlarına gelmekte.

Kamu çalışanları haklı mı, değil mi? Başka bir yazımda memurların ya da diğer çalışanların maaş düzeylerini irdeleyecegim.